Hoe de overheid in Ivoorkust de export van ruwe cacaobonen aanmoedigt

women-cocoa-workshops-feed
Côte-d’Ivoire / Nestlé

Door Hervé Coulibaly en Douadé Alexis Gbansé, vertaald van de oorspronkelijke versie: “Côte-d’Ivoire Cacao – Comment l’Etat encourage l’exportation des fèves brutes [trompe-l’œil]

De regering van Côte-d’Ivoire [Ivoorkust] kondigt regelmatig aan dat ze initiatieven neemt om de bewerking van Ivoriaanse producten in het land zelf te bevorderen. Met name de cacao-industrie is daarbij de speerpunt. Begrijpelijk want bijna 40% van de wereldwijde cacao komt uit het land. Volgens onze bronnen toont de praktijk een heel ander beeld. De maatregelen brengen de ondernemers er eerder toe, de cacao in ruwe versie te exporteren.

In 2012 verklaarde Jos de Loor, president van Cargill-Cacao [in een interview in de Dow Jones Newswires] dat de nieuwe exportbelasting hen er niet toe aanzette, méér bonen in hun fabriek in Abidjan te gaan vermalen. Met de invoering van het decreet nr. 764 in november 2012 wordt belasting geïnd op half-en eindfabricaten, die tot dan toe daarvan vrijgesteld waren geweest. Een novum.

Belastbaar gewicht

Het huidige regime van president Alassane Ouattara belast het oorspronkelijke gewicht [in ruwe bonen], en niet het uiteindelijke, na bewerking. Het oude bewind van Laurent Gbagbo belastte slechts het lagere eindgewicht van het half- of eindfabricaat. Volgens onze informatie betekent deze nieuwe methode een inkomstenderving van 50 Francs CFA [€ 0,075] per verkochte kilo.

Een andere maatregel die in contrast staat met de officiële lezing is het budget van 600 miljoen FCFA [€ 1 mln] waarmee de vrijstelling van uitvoerrechten op eindproducten koffie en cacao gefinancierd wordt. Dit schamele budget zal de industriëlen zeker niet aanzetten tot eindfabricage.

Bij dit alles komt nog dat sinds december 2015, Ivoriaanse ondernemingen gezamenlijk per jaar 150 000 tonnen ruwe cacaobonen mogen exporteren tegen een fiscale ontheffing van € 0,17 per kilo. Een duidelijke stimulering van de export van ruwe bonen. “Met deze werkwijze worden vooral bedrijven bevoordeeld van eigenaren die bevriend zijn met het bewind van Alassane Ouatarra.”, schreef de over het algemeen goed geïnformeerde La Lettre du Continent op 23 december 2015.

Ondoorzichtigheid

De criteria om voor ontheffing in aanmerking te komen, worden door de Raad van Koffie en Cacao en de drie betrokken ministeries opgesteld en zijn weinig transparant. Daarom zouden niet alleen politici, maar ook de organisaties van producenten en exporteurs de lijst van criteria moeten opstellen.

Nog mistiger wordt het, als we tijdens ons onderzoek ontdekken dat de Raad van Koffie en Cacao 700 FCFA [€ 1,07] aan toeslagen, belastingen en terugstortingen op elke geëxporteerde kilo cacao opstrijkt. Dit bedrag kan tot 1200 miljard FCFA [bijna € 2 mld] per campagne oplopen. De Raad heeft tot op heden onze vraag wát er met dat geld gebeurt, niet beantwoord.

Of, zoals een exporteur in de havenstad San-Pedro laconiek reageerde: « de ondoorzichtigheid blijft, ongeacht welk bewind aan de macht is ».

Share